İletişim Başkanlığı, Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkilerine dair önemli bir analiz yayımladı. “Avrupa’nın Türkiye İmtihanı: Vizyon ile Refleks Arasında Sıkışan İlişki” başlıklı bu çalışmada, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in “Avrupa kıtasını tamamlamalıyız; yoksa Rus, Türk ya da Çin etkisi altına girebiliriz” ifadesi, Türkiye-AB ilişkileri açısından süregelen stratejik çelişkilerin yeniden gündeme geldiğine işaret ediyor. Analizde, Avrupa’nın güvenlik mimarisinin Türkiye olmadan yapılamayacağı vurgulanırken, Brüksel’in dışlayıcı söyleminin kıtanın yeni jeopolitik durumunu eski kalıplarla değerlendirmeye devam ettiğine dikkat çekildi.
Türkiye, AB’ye aday bir ülke olmasının yanı sıra NATO müttefiki ve Avrupa Konseyi’nin kurucu üyelerinden biridir. Analizde, Türkiye’nin Avrupa güvenliğinin güneydoğu kanadındaki kritik rolüne, Karadeniz’den Balkanlar’a, Kafkasya’dan Doğu Akdeniz’e kadar uzanan geniş coğrafyada üstlendiği belirleyici görevlerin altı çizildi.
Analizde, AB’nin “stratejik özerklik” kavramının yalnızca Türkiye gibi kilit aktörlerle adil ve kurumsal iş birlikleri gerçekleştirildiğinde gerçek anlamda bir karşılık bulabileceği ifade ediliyor. Türkiye-AB ilişkilerinin geleceği, artık geleneksel üyelik müzakerelerinin dar sınırları içinde ele alınmaktan çıkmalı. AB, Türkiye’nin güvenlik ve bölgesel istikrar açısından taşıdığı önemi fiilen kabul etmesine rağmen, siyasi düzeyde bu rolü adil bir zemine oturtmakta zorluk yaşamaktadır.
Avrupa’nın tamamlanması, Türkiye’yi dışlayan dar bir kıta anlayışıyla değil, Türkiye’nin tarihsel, kurumsal ve jeopolitik konumunu kabul eden daha geniş bir stratejik bakış açısıyla mümkün olacaktır. Bu bağlamda, AB için asıl zorluk, Türkiye’yi geçici krizlerin biriktirdiği sorun olarak görmek yerine, Avrupa güvenlik mimarisinin kalıcı ve etkin bir ortağı olarak değerlendirebilmektir.
