Suudi Arabistan, Asya’ya yakınlaşarak ABD’den uzaklaşıyor mu?

Suudi Arabistan, Joe Biden’ın başkanlık koltuğuna oturduğu 2021’den bu yana ilişkilerde durgunluk yaşadığı ABD ile tarihi müttefikliğini sona erdirmese de geliştirdiği “ortakları çeşitlendirme” stratejisiyle yönünü Asya’dan yana çevirdi.

Suudi Arabistan Bakanlar Kurulunun, Pekin merkezli Şanghay İşbirliği Örgütü’ne “diyalog ortağı” olarak katılma kararı alması, Çin ile ilişkilerin güçlendirilmesi adına atılan yeni bir adım oldu.

Riyad yönetiminin kararını “uzun zamandır beklenen bir karar” ve “her ülkenin kendi hususi ilişkileri olduğu” şeklinde değerlendiren ABD, Suudi Arabistan’ın, Batı’nın siyasi, iktisadi, güvenlik ve kültürel hegemonyasını kırmak için kurulan Şanghay İşbirliği Örgütü’ne katılmasını fazla önemsemedi.

Buna rağmen ABD, Çin’in, Körfez bölgesindeki nüfuzunu artırması ve Washington yönetiminin en büyük ortağı (Suudi Arabistan) ile ortaklığını pekiştirmesine de temkinli yaklaştı.

Pekin’le yakınlaşma, Washington’dan uzaklaşma

Suudi Arabistan Bakanlar Kurulunun Şanghay İşbirliği Örgütü’ne katılma kararı alması, orta vadede örgüte tam üye olma yönünde atılmış bir adım olma özelliği taşıyor ve Riyad’ı, Çin-Rusya blokuna yaklaştırırken ABD’den uzaklaştırıyor.

ABD’de kaya petrolünün bulunması ve kullanılmasının ardından, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri, ABD piyasasının enerji ihtiyacını karşılama konusundaki stratejik önemlerini yitirdi.

Öte yandan devasa ekonomisine kesintisiz petrol akışını sağlaması gereken Çin, en büyük petrol ithalatçısı olarak Suudi Arabistan ve Körfez petrolüne giderek daha fazla şekilde bağımlı hale geldi. Petrol akışının bölgenin istikrarına bağlı olması da Çin ile Suudi Arabistan’ın çıkarlarının kesişmesini sağladı.

Suudi Arabistan ile İran’ın 7 yıl aradan sonra 10 Mart’ta diplomatik ilişkilerin yeniden başlatılması konusunda anlaşmaya varması, Pekin yönetiminin, bölgenin istikrarına gösterdiği ehemmiyetin bir yansıması olarak karşımıza çıktı.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Riyad’ın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne katılma kararı aldığı gün Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’la gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Orta Doğu’da tansiyonun düşürülmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Şi, İran-Suudi Arabistan anlaşmasıyla ilgili olarak ise ülkesinin yürüttüğü diyalog sürecinin bölgesel birlik ve işbirliğini güçlendirmede temel bir rol oynayacağı değerlendirmesinde bulundu.

Körfezin en büyük iki aktörü arasındaki gerilimin Çin’in gözetiminde sona ermesi, Pekin’i, bölge güvenliğinin birinci garantörü haline getirdi.

Ekonomik entegrasyon

Şanghay İşbirliği Örgütü’ne katılma kararının onaylanmasından iki gün önce Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco, Çin’de bir yakıt ve petrokimya üretim kompleksini tamamlamak için 12,2 milyar dolarlık bir ortaklık anlaşması imzaladı.

Bu anlaşma, iki ülkenin, ekonomik entegrasyonun sağlanması isteğinin en büyük yansımasıydı. En büyük petrol üreticisi ülke Suudi Arabistan ile en büyük ithalatçı ülke Çin arasında bu türden yatırımlar stratejik ortaklığı güçlendiren unsurlar olarak ortaya çıktı.

Aynı şekilde Suudi Arabistan’ın Çin pazarına yaptığı milyarlarca dolarlık yatırım da Şanghay İşbirliği Örgütü’ne üyelik sürecini hızlandıracak, Körfez bölgesinde enerji güvenliğini artıracak ve işbirliği için daha geniş alanlar açacak.

Riyad’ın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne katılma kararı alması, Çin Devlet Başkanı Şi’nin, Muhammed bin Selman’la telefonda görüşmesi ve öncesinde İran-Suudi Arabistan arasında varılan anlaşma birbiriyle bağlantılı ve Aralık 2022’de Şi’nin Riyad’a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Suudi Arabistan ile Çin arasında imzalanan kapsamlı stratejik ortaklığın devamı olma niteliğini taşıyor.

Riyad ile Pekin arasındaki siyasi ve iktisadi yakınlaşma geçen aralık ayında tasarlandı ve adım adım uygulamaya konuldu. Suudi Arabistan ile onun en büyük ticari ortağı olan Çin arasındaki bu çıkar birlikteliği ve güçlü işbirliği, diğer ortakların da katkısıyla ABD’nin hegemonyasından uzakta çok kutuplu bir dünyanın inşasına katkı sağlayabilir.

ABD’nin, insan hakları konusunda Suudi Arabistan’a yaptığı baskılar ve daha fazla petrol üretmesini istemesi, Riyad’ı, bu tarz taleplerde bulunmayan Çin ile ilişkilerini güçlendirmeye sevk ediyor.

Ancak Çin, Suudi Arabistan’ı, Şanghay borsasında petrolü dolar yerine Çin yuanıyla fiyatlandırmaya ikna etmeye çalışıyor. Riyad ise ihraç ettiği petrolün bir kısmının yuan üzerinden fiyatlandırılmasına karşı çıkmıyor.

Öte yandan Suudi Arabistan, silah ithalatının yüzde 78’ini ABD’den karşıladığı, sürekli olarak yedek parçaya ve bakıma ihtiyaç duyduğu ve Çin de kolay kolay bu boşluğu dolduramayacağı için Washington ile yaşadığı anlaşmazlıkta ileri gitmek istemiyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
kordonbet
deneme bonusu veren siteler
deneme bonusu veren siteler
kralbet
ligobet
matbet
matadorbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Deneme bonusu veren siteler
denizli escort
Deneme bonusu veren siteler
Deneme bonusu veren siteler
tuzla escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
romabet
matadorbet
esenyurt escort
Pendik Escort
ultrabet