Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), geçmişte reşit olmadan anne veya babasına ait iş yerlerinde çalışmış kişilerin sigorta başlangıçlarını ve prim günlerini incelemeye aldı. 2013 yılında yayımlanan bir genelgeyi referans alarak, 20-30 yıl önceki bazı kayıtları iptal etmesi, birçok çalışanın Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamını kaybetmesine ve mevcut emeklilerin maaşlarının kesilme riskine yol açtı.
Bu durum, reşit olmadan sigortalı olan bireyler arasında büyük bir korku ve belirsizlik yarattı. Ancak sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, bu durumun herkesi kapsamadığını belirtti. Erdursun’a göre; 18 yaşından küçükken başka bir işveren altında çalışanlar için herhangi bir yasal risk ya da iptal durumu bulunmuyor. Tehlike, yalnızca ebeveynine ait işletmede sigortalı gösterilen bireyleri etkiliyor. Bu nedenle, farklı firmalarda çalışanların bu konuda kaygılanmasına gerek olmadığını vurguladı.
Sorunun temelinde, 2013 yılında yayımlanan 2013/11 sayılı Genelge yatıyor. Bu genelgeye göre, anne veya babasının iş yerinde sigortalı sayılabilmek için resmi bir hizmet sözleşmesinin olması gerekiyor. SGK, yıllar içinde bu koşullara uymayan eski kayıtları tek taraflı olarak geçersiz sayabiliyor. Bu durum, 20-30 yıl sonra hak kaybına ve mağduriyetlere yol açabiliyor.
Uygulanan bu idari düzenleme, özellikle EYT düzenlemesinden yararlanmayı bekleyen bireyleri olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, bu süreçte ortaya çıkabilecek risk senaryolarını şu şekilde sıralıyor:
1. EYT Kapsam Dışına Çıkma: İlk sigorta tescili 8 Eylül 1999’dan önce yapılan bir çalışan, EYT kapsamında olduğunu düşünüp tüm kariyerini bu doğrultuda şekillendirmiş olabilir. Ancak bu tarihin silinmesi durumunda, ilk sigorta tescil tarihi geriye çekilir ve bu kişi EYT kapsamından çıkabilir.
2. Prim Günlerinin Azalması: EYT hakkı olanlar, reşit olmadan ebeveyninin yanında çalıştıkları günleri toplam primlerine ekletmiş olabilir. Ancak bu günlerin silinmesi, toplam gün sayısını yasal sınırın altına düşürebilir.
3. Maaş Kesilmesi ve Borç Talebi: Toplam prim gün sayısının düşmesi, bazı emeklilerin maaşlarının yeniden değerlendirilmesine, kesilmesine ve geçmişe dönük ödenen paraların faiziyle geri istenmesine yol açabilir.
SGK, bu süreçlerde yalnızca belgeler üzerindeki eksikliklere bakarak iptal işlemleri gerçekleştirmekte. Ancak bağımsız mahkemeler, halkın mağduriyetine karşı daha adil bir yaklaşım sergileyerek olayların özüne ve fiili gerçekliğe odaklanıyor. Yargıtay’ın son yıllarda verdiği emsal kararlar, belgedeki imza eksiklikleri yerine olayların özünü değerlendirmekte.
